Tận dụng hỗ trợ từ các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, tổ chức xúc tiến và hiệp hội doanh nghiệp để xúc tiến thương mại hiệu quả với các thị trường FTA
Thứ Tư, 29/10/2025
Năm 2025, các FTA tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để xúc tiến thương mại thành công, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “tận dụng ưu đãi thuế” sang tư duy “nâng cấp toàn diện năng lực cạnh tranh”, lấy tuân thủ tiêu chuẩn, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững làm nền tảng. Song hành với quá trình này không thể thiếu sự hỗ trợ từ các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, tổ chức xúc tiến và hiệp hội doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp biết tận dụng những hỗ trợ này, cơ hội từ các FTA sẽ được khai thác hiệu quả và lâu dài.
Khai thác hiệu quả vai trò của Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài
Thương vụ Việt Nam là đại diện thương mại chính thức của Việt Nam tại các quốc gia, hoạt động dưới sự quản lý của Bộ Công Thương. Nhiệm vụ chính của các cơ quan Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài là tham gia đàm phán và thực thi các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA); cung cấp thông tin thị trường cho doanh nghiệp; hỗ trợ tìm đối tác và tổ chức giao thương; tháo gỡ rào cản thương mại và tranh chấp; bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp Việt Nam tại nước ngoài; xúc tiến đầu tư và thương mại song phương…Mạng lưới Thương vụ Việt Nam hiện nay đang phủ rộng ở nhiều thị trường mục tiêu trên thế giới.
Doanh nghiệp không nên chỉ “xin thông tin chung” mà cần làm việc có mục tiêu rõ ràng với các Thương vụ. Cách làm cụ thể là cung cấp hồ sơ doanh nghiệp và sản phẩm rõ ràng cho Thương vụ, bao gồm năng lực sản xuất, tiêu chuẩn (ISO, HACCP, GlobalGAP, FSC, CE…), năng lực xuất khẩu, thị trường đã có. Doanh nghiệp cũng cần đặt yêu cầu cụ thể đối với Thương vụ như danh sách nhà nhập khẩu/nhà phân phối phù hợp, quy định kỹ thuật, SPS, TBT, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, xu hướng tiêu dùng, giá tham chiếu, đối thủ cạnh tranh. Doanh nghiệp cần đề nghị Thương vụ hỗ trợ kết nối B2B có chọn lọc, không dàn trải, chủ động theo sát, phản hồi nhanh, không “kết nối xong để đó”.
Một ví dụ cụ thể là Chi nhánh Thương vụ Houston đã hỗ trợ HABECO xúc tiến thương mại, kết quả bia Hà Nội được bán tại Total Wine, Spec's, H.E.B và các siêu thị của cộng đồng châu Á tại nhiều tiểu bang Hoa Kỳ.
Cách tiếp cận các Thương vụ hiệu quả là cần có sự nghiên cứu và chuẩn bị. Trước khi liên hệ, cần tìm hiểu Thương vụ phụ trách thị trường mục tiêu, đọc các bản tin, báo cáo của Thương vụ, xác định rõ nhu cầu hỗ trợ cụ thể, chuẩn bị tài liệu doanh nghiệp như hồ sơ doanh nghiệp và catalogue sản phẩm bằng tiếng Anh hoặc ngôn ngữ thị trường bản địa mục tiêu, giấy chứng nhận (ISO, xuất xứ, v.v.), website và thông tin liên hệ. Các kênh liên hệ chính thức đối với các Thương vụ gồm email là cách chính thức nhất, điện thoại cho các vấn đề khẩn cấp hoặc thông qua Bộ Công Thương với những yêu cầu phức tạp, tham gia sự kiện gặp trực tiếp tại Việt Nam hoặc tại thị trường bản địa.
Tận dụng các chương trình xúc tiến thương mại có sự hỗ trợ của các cơ quan xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế
Doanh nghiệp nên theo dõi và tham gia sớm các chương trình hội chợ chuyên ngành tại thị trường FTA, tuần hàng Việt Nam, showroom trưng bày, đoàn giao dịch thương mại, kết nối trực tuyến B2B. Việc chuẩn bị bài bản trước khi tham gia gồm tài liệu, catalogue theo ngôn ngữ thị trường, mẫu mã phù hợp thị hiếu địa phương, giá bán đã tính ưu đãi thuế FTA, và không coi hội chợ là “đi cho biết”, mà là kênh tìm đối tác dài hạn.
Phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội ngành hàng
Hiệp hội là kênh lọc thị trường và giảm rủi ro cho doanh nghiệp. Cách tận dụng là tham gia các nhóm doanh nghiệp xuất khẩu cùng ngành. Nhận các cảnh báo sớm về rào cản thương mại, điều tra phòng vệ, thông tin thay đổi quy định tại thị trường FTA.
Việc tham gia xúc tiến theo cụm ngành sẽ giúp doanh nghiệp tăng uy tín với đối tác, giảm chi phí xúc tiến và tránh cạnh tranh nội bộ không lành mạnh.
Khi tham gia hiệp hội là doanh nghiệp được tăng cường các hoạt động kết nối. Ở trong nước là gặp gỡ các doanh nghiệp cùng ngành, hợp tác, liên doanh, chia sẻ kinh nghiệm, nguồn cung sản phẩm, dịch vụ. Ở ngoài nước, việc kết nối với các hiệp hội nước ngoài sẽ giúp doanh nghiệp có cơ hội gặp gỡ người mua hàng qua các sự kiện, liên doanh liên kết với các đối tác nước ngoài.
Các hiệp hội cũng là đầu mối cung cấp những hỗ trợ kỹ thuật thông qua đào tạo và tư vấn phát triển cho doanh nghiệp từ các khóa học chuyên ngành, các hội thảo cập nhật kiến thức, các chuyến khảo sát học tập kinh nghiệm ở nước ngoài, tư vấn về các chứng nhận quốc tế…
Hiệp hội còn có vai trò đại diện cho ngành trong việc tham gia xây dựng chính sách, đàm phán FTA với chính phủ, phản biện các quy định bất lợi, lobby cho ưu đãi ngành hàng, bảo vệ lợi ích thành viên thông qua hỗ trợ pháp lý trong tranh chấp, chống bán phá giá, phòng vệ thương mại, đấu tranh với cạnh tranh không lành mạnh.
Cách tham gia và tận dụng hiệp hội đối với doanh nghiệp là cần xác định ngành hàng chính, nghiên cứu các hiệp hội liên quan, so sánh lợi ích và chi phí thành viên và đăng ký thành viên. Để tận dụng tốt nhất, doanh nghiệp cần tham gia tích cực, đầy đủ các cuộc họp, sự kiện, đóng góp ý kiến xây dựng, tham gia ban chuyên môn nếu có cơ hội, networking với các thành viên khác, chia sẻ thông tin hữu ích cho cộng đồng. Đừng ngần ngại yêu cầu tư vấn khi gặp vấn đề, đề nghị kết nối với buyers cụ thể, tham gia các chương trình đào tạo, sử dụng sử dụng cơ sở dữ liệu và các nguồn lực khác của hiệp hội.
Chủ động chuyển từ “xin hỗ trợ” sang “hợp tác hai chiều”
Doanh nghiệp nên cập nhật kết quả kinh doanh cho Thương vụ/hiệp hội, chia sẻ khó khăn thực tế để được hỗ trợ sát hơn, tham gia đóng góp xây dựng chương trình xúc tiến ngành hàng. Doanh nghiệp càng chủ động, sự hỗ trợ càng hiệu quả.
Tóm lại, muốn tận dụng tốt hỗ trợ từ Thương vụ, tổ chức xúc tiến và hiệp hội, doanh nghiệp cần chủ động, có mục tiêu, chuẩn hóa sản phẩm, theo sát thị trường, gắn xúc tiến với FTA.
Nguồn: Cục Xúc tiến thương mại
