Định hướng thúc đẩy xúc tiến thương mại các tỉnh phía Nam sang thị trường Campuchia
Thứ Tư, 29/10/2025
Hoạt động xúc tiến thương mại với thị trường Campuchia trong những năm qua được cả các cơ quan chuyên trách trung ương và địa phương, đặc biệt là các địa phương phía Nam, triển khai khá đa dạng với nhiều loại hình xúc tiến khác nhau, gồm hội thảo, diễn đàn thương mại, hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối doanh nghiệp hai nước…
Các hoạt động này cũng cần được đặt trong bối cảnh hai nước cùng tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do quan trọng như Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực. Các hiệp định này tạo nền tảng thuận lợi cho thương mại song phương thông qua việc cắt giảm thuế quan, hài hòa hóa quy tắc xuất xứ và đơn giản hóa thủ tục hải quan, đặc biệt có ý nghĩa đối với thương mại biên giới.
Các hoạt động này không chỉ dừng ở “lời nói” hay “ý định” — mà chuyển hoá thành cơ hội thực tế cho doanh nghiệp, hàng hoá Việt Nam phát triển sang thị trường Campuchia. Đồng thời, các hoạt động này cũng không đơn thuần phục vụ mở rộng thị trường “xuất – nhập” hàng hóa, mà đã và đang xúc tiến theo chiều sâu cho việc hình thành các mô hình hợp tác kinh tế bền vững hơn, tích hợp giữa xuất nhập khẩu với đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, tăng cường hiệu quả logistics và thương mại biên giới.
Năm 2025, Cục Xúc tiến thương mại đã tập trung thực hiện 01 chuỗi các hoạt động xúc tiến thương mại quy mô lớn theo chỉ đạo của Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên với thị trường Campuchia như: tổ chức Đoàn giao dịch thương mại gồm hơn 50 doanh nghiệp Việt Nam sang khảo sát thị trường, kết nối giao thương tại Phnom Penh và Svay Rieng; tổ chức Hội nghị Xúc tiến thương mại khu vực phía Nam vào ngày 17/10/2025 tại An Giang, với chủ đề tập trung vào "Tăng cường kết nối sản xuất, thương mại, dịch vụ và đầu tư với các đối tác Campuchia," có sự tham gia của gần 100 đại diện cơ quan, doanh nghiệp từ Campuchia. Mới đây nhất, Cục Xúc tiến thương mại đã tổ chức thành công Hội chợ Thương mại Việt Nam tại Campuchia từ ngày 04-07/12/2025, với sự tham gia của 50 gian hàng Việt Nam, trong đó có gian hàng của tỉnh An Giang, Gia Lai và nhiều doanh nghiệp khu vực phía Nam. Đây là các hoạt động xúc tiến thương mại được tổ chức kịp thời, hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp nhanh chóng cập nhật thông tin thị trường, nắm bắt các cơ hội mới đang nổi lên từ thị trường Campuchia.
Cơ hội và thách thức trong xúc tiến thương mại sang thị trường Campuchia
Về cơ hội, thứ nhất, Campuchia gần Việt Nam — dễ dàng vận chuyển hàng hóa, di chuyển doanh nghiệp, tổ chức đoàn đi, gặp mặt trực tiếp. Điều này giúp giảm chi phí vận tải, thời gian và rủi ro logistics so với xuất khẩu sang thị trường xa. Nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu tại Campuchia đang tăng, đặc biệt với hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng, nông — lâm — thủy sản, hàng Việt có lợi thế về giá cả và uy tín. Với việc hai nước có nhiều cửa khẩu đất liền (cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu phụ, lối mở …) trải khắp tuyến biên giới — tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại biên giới, lưu thông hàng hóa giữa hai nước.
Thứ hai, về cơ chế, chính sách hỗ trợ, định hướng phát triển hợp tác, hai nước có các thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương gần đây, với việc thúc đẩy xúc tiến, hợp tác đầu tư, thương mại — giúp tạo khung pháp lý, ổn định cho doanh nghiệp hai bên. Nhà nước (với phía Việt Nam) — thông qua cơ quan xúc tiến thương mại, các bộ, địa phương — thường xuyên tổ chức các hội nghị kết nối, hội chợ, tọa đàm liên tục để hỗ trợ doanh nghiệp, mở rộng thị trường sang Campuchia.
Thứ ba, tiềm năng tăng kim ngạch thương mại và chiếm lĩnh thị phần hàng hóa Việt tại Campuchia tương đối khá. Vì hàng Việt (đặc biệt hàng tiêu dùng, thực phẩm, nông, lâm, thủy sản, hàng tiêu dùng nhanh, vật liệu xây dựng…) có thể cạnh tranh tốt về giá và chất lượng so với một số nguồn khác. Với việc xúc tiến thương mại thường xuyên, doanh nghiệp Việt có cơ hội gặp gỡ đối tác, tìm hiểu thị trường -thuận lợi để mở rộng mạng lưới phân phối, ký kết hợp tác, đầu tư hoặc liên doanh với doanh nghiệp Campuchia. Với việc Campuchia còn hạn chế về chế biến sâu (đặc biệt trong nông sản, hàng hóa công nghiệp nhẹ), doanh nghiệp Việt có thể tận dụng để cung cấp sản phẩm chế biến, hàng giá trị gia tăng — đây là lợi thế cạnh tranh nếu biết khai thác đúng hướng.
Về thách thức, hạ tầng logistics, kho bãi, thị trường biên giới chưa đồng bộ và chưa đủ mạnh. Một số cửa khẩu, khu vực biên giới — hạ tầng kho bãi, kho chứa, logistic, thị trường phân phối vẫn bất cập, khiến chi phí vận chuyển, lưu kho, lưu thông cao; ảnh hưởng tới lợi nhuận và tính khả thi cho doanh nghiệp. Việc giao thương đôi khi vẫn chủ yếu qua kênh tiểu ngạch hoặc phi chính thức — làm tăng rủi ro: khó kiểm soát chất lượng, dễ gian lận thương mại, buôn lậu, vi phạm quy định — ảnh hưởng tới uy tín doanh nghiệp và hiệu quả dài hạn.
Bên cạnh đó, có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ hàng nhập lậu, từ các đối thủ ở các thị trường khác. Hàng hóa từ các quốc gia khác cũng đang xúc tiến đẩy mạnh đưa vào thị trường Campuchia với giá rẻ, kênh phân phối sẵn, mạng lưới phân phối rộng khiến hàng Việt khó “đánh bật” nếu không có chiến lược rõ ràng. Thêm nữa, nếu doanh nghiệp Việt chỉ mang hàng tiêu dùng, giá trị thấp, dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá, chi phí nhập khẩu — khiến lợi nhuận mỏng, dễ bị cạnh tranh giành thị phần.
Khó khăn về thủ tục, khác biệt pháp lý cũng ảnh hưởng đáng kể tới các doanh nghiệp. Khi vào thị trường Campuchia, doanh nghiệp Việt nếu không quen luật lệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định nhập khẩu, thuế có thể gặp rào cản lớn; điều này đặc biệt ảnh hưởng tới doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, doanh nghiệp mới tham gia thâm nhập thị trường.
Việc thanh toán, giao dịch, hợp tác với doanh nghiệp Campuchia khi đối tác có thể là doanh nghiệp nhỏ, ít dùng hình thức hiện đại (letter of credit, hợp đồng rõ ràng), có thể dẫn tới rủi ro nợ, vi phạm hợp đồng, chi phí phát sinh.
Không chỉ vậy, những khó khăn trong tiếp cận thông tin thị trường và khác biệt văn hoá, ngôn ngữ, thị hiếu tiêu dùng… cũng là những rào cản đáng kể cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển kinh doanh với thị trường Campuchia, Việc thiếu thông tin rõ ràng, minh bạch về tiêu chuẩn, quy định, nhu cầu tiêu dùng tại Campuchia khiến doanh nghiệp khó xây dựng chiến lược phù hợp, dễ chọn sai sản phẩm, định giá, kênh phân phối. Khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, tiêu dùng có thể làm giảm hiệu quả xúc tiến, marketing, bán hàng, đặc biệt với hàng tiêu dùng, thực phẩm, hàng dễ ảnh hưởng thị hiếu.
Đối với việc tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại với thị trường Campuchia, có một số rủi ro và hiệu quả không đồng đều như: Tổ chức hội chợ, triển lãm, đoàn doanh nghiệp, đầu tư logistic để xúc tiến sang Campuchia đòi hỏi chi phí đi lại, thuê địa điểm, marketing, vận chuyển, nhập khẩu thử hàng mẫu … nếu không được lên kế hoạch kỹ, hiệu quả thu về có thể thấp so với chi phí. Rủi ro hàng hóa bị trả lại, không tiêu thụ được, hoặc gặp trở ngại thủ tục hải quan, thuế, kiểm định… sẽ ảnh hưởng tới tính bền vững của việc xúc tiến.
Định hướng thúc đẩy xúc tiến thương mại các tỉnh phía Nam sang thị trường Campuchia
Từ thực tế trên, Cục Xúc tiến thương mại đề xuất một số định hướng trọng tâm như sau:
(1) Tăng cường vai trò của xúc tiến thương mại chuyên sâu theo thị trường
- Đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại tổng hợp lẫn chuyên đề, tập trung vào từng nhóm ngành hàng cụ thể như nông sản, thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp…
- Tăng cường tổ chức các hội chợ, triển lãm, tuần hàng Việt Nam tại Campuchia và khu vực biên giới, kết hợp với các hoạt động kết nối giao thương trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước. Chú trọng duy trì các hoạt động trao đổi, mời doanh nghiệp tham gia triển lãm và khách mua hàng tham dự các chương trình hội chợ triển lãm ở Việt Nam như là Triển lãm quốc tế Công nghiệp thực phẩm Việt Nam (Vietnam Foodexpo), Hội chợ Vietnam Expo, Hội chợ 4 mùa…; ở Campuchia là Hội chợ Thương mại quốc tế CTEXPO, các hội chợ chuyên ngành....
(2) Phát huy hiệu quả hệ thống Thương vụ và cơ quan đầu mối hỗ trợ doanh nghiệp
- Tiếp tục phối hợp chặt chẽ giữa Cục Xúc tiến thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia và các địa phương phía Nam nhằm cung cấp thông tin thị trường, cảnh báo rủi ro, hỗ trợ kết nối và tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp.
(3) Đẩy mạnh xúc tiến thương mại số và thương mại điện tử xuyên biên giới
- Khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng nền tảng số, sàn thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm thông qua các kênh trực tuyến, đặc biệt là mạng xã hội phổ biến tại Campuchia.
- Từng bước xây dựng hệ sinh thái xúc tiến thương mại số phục vụ thị trường Campuchia nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả tiếp cận thị trường.
(4) Tăng cường liên kết vùng và hợp tác công – tư
- Thúc đẩy sự phối hợp giữa các tỉnh phía Nam trong xây dựng chương trình xúc tiến thương mại chung đối với thị trường Campuchia, tránh dàn trải và trùng lặp.
- Khuyến khích sự tham gia của hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các chuỗi giá trị với thị trường Campuchia.
(5) Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh
- Tập trung đào tạo kỹ năng marketing, đàm phán thương mại quốc tế, xây dựng thương hiệu và tiêu chuẩn hóa sản phẩm.
- Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư bài bản vào nhãn mác, bao bì, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng thị hiếu và quy định của thị trường Campuchia.
Để triển khai hiệu quả các định hướng trên, Cục Xúc tiến thương mại kiến nghị: Các địa phương phía Nam chủ động xây dựng kế hoạch xúc tiến thương mại dài hạn đối với thị trường Campuchia, gắn kết với các chương trình, kết hoạch xúc tiến thương mại với thị trường Campuchia của Bộ Công Thương. Các doanh nghiệp tích cực nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sản phẩm, chủ động tìm kiếm đối tác. Các cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ thương mại biên giới, đầu tư hạ tầng cửa khẩu, logistics và chợ biên giới.
Với quyết tâm chung của Chính phủ hai nước, sự nỗ lực của các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, quan hệ thương mại Việt Nam – Campuchia nói chung và giao thương của các tỉnh phía Nam nói riêng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, bền vững và hiệu quả.
Nguồn: Cục Xúc tiến thương mại
